Visie's en standpunten over de Wet DBA en bestrijding schijnzelfstandigheid.

schijnzelfstandigheid

Een overzicht van visies en standpunten over de Wet DBA en bestrijding schijnzelfstandigheid. 

Wet DBA: heet hangijzer in Den Haag

Als er een onderwerp is dat het afgelopen jaar de aandacht heeft getrokken onder de zelfstandigen, dan is het de Wet DBA. Bedoeld om schijnzelfstandigheid tegen te gaan, zette de wet de markt voor ingehuurde zelfstandigen dermate onder druk, dat de handhaving van de Wet is opgeschort.

Schijnzelfstandigheid valt te omschrijven als een situatie waarin iemand die (al dan niet met enige dwang van bijvoorbeeld een oud-werkgever) zich voordoet als zelfstandige, maar in de praktijk niet te onderscheiden is van een werknemer. Zowel de zelfstandige als de opdrachtgever hebben dan niet de plichten die een werknemer/werkgever wel heeft, maar genieten wel de voordelen. Dat creëert ongewenste concurrentie tussen werknemers en zzp’ers, vinden sommigen. Anderen vinden dat te veel zelfstandigen zich helemaal niet gedragen zich als ondernemers (ze zitten bijvoorbeeld heel lang bij een opdrachtgevers) en hebben dus ook geen recht op de fiscale voordelen hebben.

De mate waarin dit ook daadwerkelijk een groot (maatschappelijk) probleem is, hangt – zo blijkt wel uit de discussies het afgelopen jaar – erg af van je algemene maatschappij visie en de mate waarin je vind dat individuele keuzevrijheid daarin centraal moet staan (zie dit artikel voor een uitgebreide analyse van de Wet DBA).

Dat de Verklaring Arbeidsrelatie (VAR) vervangen moest worden, daarover zijn veel politieke partijen en belangenorganisaties het eens. Dat de Wet DBA in zijn huidige aanpak, met een beoordeling langs de lijnen van het huidige arbeidsrecht (geen gezag, vrije vervanging) niet werkt, is ook voor iedereen duidelijk.

Maar wat is er dan wel nodig om enige duidelijkheid te verschaffen, voor zowel de opdrachtgever als de zelfstandigen, wie nu wel of geen zelfstandige is en wanneer er nu wel of niet sprake is van een arbeidsrelatie?

Momenteel is er een ambtelijke commissie bezig om de keuzes voor een alternatieve aanpak op een rij te zetten. Ze gaan die keuzes overdragen aan de formateurs.

Variaties

Algemene standpunten rond dit dossier zijn niet samen te vatten in voor/tegenstanders van iets. Daarvoor variëren de visies te veel.

Een expertcommissie (commissie Boot) heeft bij hun beoordeling van de Wet DBA voorgesteld om met zaken te werken de hoogte van het tarief, de lengte van de opdracht plus of de werkzaamheden wel of niet de kernactiviteit van de organisatie is.  De beoordeling wie nu wel/niet een zelfstandige is, blijft dus bij de overheid liggen. Nodig om schijn- of dwangconstructies te kunnen bestrijden, stellen sommigen. Nog steeds te ingewikkeld en onuitvoerbaar volgens anderen.

Anderen pleiten voor een aparte fiscale status voor zelfstandigen waarbij de  ‘wilsbeschikking’ van de zelfstandigen (dus de eigen keuze) centraal staat. Dat zet de deur open voor mensen die onterecht profiteren van bijv. fiscale voordelen of geeft geen mogelijkheden om gedwongen schijnzelfstandigheid in bijvoorbeeld de  bouw te bestrijden, zeggen tegenstanders.

Standpunten politieke partijen

Samenvatting van de standpunten over de Wet DBA per partij  

1 VVD Uitkomst ambtelijke commissie afwachten. Drempel vast personeel aannemen verlagen, moet groot deel schijnconstructies onderkant arbeidsmarkt oplossen.
2 PvdA Aanpassing Wet DBA, bijv via criteria commissie Boot
3 PVV
4 SP Aanpassing Wet DBA, bijv via criteria commissie Boot. Vooral inzetten op het financieel onaantrekkelijk maken van schijnconstructies.
5 CDA Snelle aanpassing arbeidsrecht
6 D66 Zelfstandigenverklaring
7 CU Herinvoering van de VAR
8 GL Meer controle op schijnzelfstandigheid
9 SGP
10 PvdD Eenvoudige en fraudebestendige Verklaring Arbeidsrelatie (VAR).
11 50Plus
12 Ond.Partij Afschaffen wet DBA (meerdere opdrachtgevers of een inkomen van €36.000 euro = ondernemer)
13 VNL Eigen status zelfstandig ondernemer
14 DENK
16 Forum Onmiddellijke afschaffing van de wet DBA (en geen terugkeer naar de VAR).
18  VP Terug naar de VAR + controle IB aangifte
20 PiratenP Schijnzelfstandigheid harder aanpakken via controle op opdrachtgevers. Daarmee wordt Wet DBA of varianten overbodig.

GERELATEERDE BERICHTEN IN DIT THEMA